Trong dự đoán học cổ đại, trạng thái năng lượng của thời gian tại thời điểm xem quẻ đóng vai trò quyết định đến độ mạnh yếu của các nhân tố trong quẻ. Yếu tố thời gian này, thường được gọi là thiên thời, trực tiếp chi phối sự suy vượng của các hào thông qua hệ thống địa chi của năm, tháng, ngày, giờ và sự thay đổi của bốn mùa. Khi tiến hành luận quẻ Kinh Dịch, việc xác định thiên thời giúp người dự đoán biết được một sự việc đang ở giai đoạn khởi đầu, phát triển rực rỡ hay đang đi vào suy thoái.
Sự tác động của thiên thời thể hiện rõ nhất qua mối quan hệ sinh khắc chế hóa giữa địa chi của ngày tháng với các hào trong quẻ. Nguyệt lệnh tức là chi của tháng được ví như người nắm quyền hành trong một tháng, có khả năng sinh phù hoặc khắc chế tất cả các hào. Nhật thần tức là chi của ngày được coi là chủ tể của một ngày, có sức mạnh duy trì hoặc thay đổi trạng thái của hào ngay tại thời điểm gieo quẻ. Một hào được nguyệt lệnh sinh trợ gọi là vượng tướng, sở hữu năng lượng mạnh mẽ để hành động, trong khi hào bị nguyệt lệnh khắc chế sẽ rơi vào trạng thái hưu tù, tức là suy yếu và khó phát huy tác dụng.
Đối với các phương pháp cụ thể như luận quẻ Lục Hào, thiên thời còn quyết định một hào có bị rơi vào trạng thái nguyệt phá hoặc nhật phá hay không. Nguyệt phá xảy ra khi chi của tháng xung khắc trực tiếp với chi của hào, khiến hào đó tạm thời mất đi toàn bộ sức mạnh, không thể sinh khắc với các hào khác. Tương tự, nếu hào bị chi của ngày xung khắc mà không được tháng sinh trợ thì gọi là nhật phá, biểu thị cho sự tổn hại hoặc cản trở ngay trước mắt. Ngược lại, nếu hào tuy yếu nhưng gặp ngày hoặc tháng tương hợp thì sẽ được che chở, giảm bớt tai ương.
Sự tương tác này cũng trực tiếp ảnh hưởng đến cách xác định thời điểm ứng nghiệm được đọc thế nào trong Kinh Dịch. Khi một hào biểu thị cho kết quả công việc đang ở trạng thái tuần không tức là tạm thời chưa xuất hiện hoặc chưa có lực, người luận quẻ phải tìm xem đến ngày nào, tháng nào thì hào đó xuất không hoặc trị nhật để xác định thời điểm sự việc xảy ra trên thực tế. Năng lượng của ngày và tháng chính là chìa khóa mở ra các mốc thời gian cụ thể cho lời dự đoán.
Bản chất của việc luận quẻ không phải là xem xét các ký hiệu một cách tĩnh lặng, mà là đặt quẻ vào dòng chảy vận động liên tục của thời gian để thấy sự biến đổi của vạn vật.
Bên cạnh đó, thiên thời còn giúp phân biệt giữa khó khăn tạm thời và bế tắc hoàn toàn. Một quẻ có hào thế suy yếu do gặp ngày tháng khắc chế nhưng nếu có hào động sinh trợ thì sự việc vẫn có hy vọng cứu vãn khi thời gian chuyển dịch sang những tháng tiếp theo. Sự luân chuyển của bốn mùa xuân, hạ, thu, đông mang lại cơ hội tái sinh cho những hào vốn đang ở thế bất lợi, giúp người luận quẻ đưa ra những nhận định linh hoạt và sát với thực tế cuộc sống hơn.