Trong phép dự đoán cổ học, địa lợi đại diện cho yếu tố không gian, môi trường vật lý, vị trí địa lý hoặc phương hướng nơi sự việc diễn ra. Khi luận giải quẻ Kinh Dịch, yếu tố địa lợi được phản ánh rõ nét qua mối quan hệ tương sinh tương khắc giữa phương vị thực tế với ngũ hành của các quẻ đơn, sự hòa hợp giữa hào Thế với cung chứa quẻ, hoặc sự tác động từ địa chi phương hướng lên hệ thống các hào. Việc nhận diện được địa lợi giúp xác định liệu hoàn cảnh xung quanh có đang nâng đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho công việc hay đang gây ra những cản trở về mặt không gian.
Để đánh giá địa lợi trong phương pháp Mai Hoa Dịch Số, người luận giải thường đối chiếu phương hướng nơi người hỏi đang đứng hoặc hướng di chuyển của sự việc với ngũ hành của Thể quái tức là quẻ đại diện cho chủ thể và Dụng quái tức là quẻ đại diện cho sự vật, sự việc. Nếu ngũ hành của phương vị trùng khớp hoặc sinh trợ cho Thể quái, chủ thể đang chiếm được ưu thế lớn về mặt địa bàn. Ngược lại, nếu phương vị xung khắc hoặc làm hao tổn năng lượng của Thể quái, không gian đó không mang lại lợi thế, dễ phát sinh những bất lợi ngoài tầm kiểm soát do môi trường thực tế gây ra.
Trong hệ thống luận đoán Lục Hào, địa lợi lại được soi chiếu cụ thể qua cung chứa quẻ và vị trí của hào Thế. Mỗi quẻ kép đều thuộc về một trong tám cung bát quái, mang một hành vị nhất định. Khi hào Thế nhận được sự tương sinh hoặc đồng hành từ ngũ hành của cung chứa quẻ, bản thân người hỏi đang ở trong một môi trường sống hoặc làm việc phù hợp, có nền tảng vững chắc để phát triển. Sự tương tác này cho thấy không gian vật lý xung quanh đang là điểm tựa an toàn, giúp giảm bớt các áp lực từ bên ngoài, tương tự như cách Thiên thời tác động việc luận quẻ Kinh Dịch thông qua sự thịnh suy của các mùa trong năm.
Ngoài ra, địa chi của phương hướng thực địa cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định địa lợi. Mười hai địa chi tương ứng với các hướng chính xác trên la bàn như Tý ở phương Bắc, Ngọ ở phương Nam, Mão ở phương Đông và Dậu ở phương Tây. Khi xem xét các hào trong quẻ, nếu hào đại diện cho công việc hoặc tài lộc được sinh vượng bởi địa chi của phương hướng dự định chuyển đến, đó chính là dấu hiệu của địa lợi thực tế. Trái lại, nếu hướng di chuyển phạm vào các cặp lục xung hoặc lục hại với hào sự việc, không gian mới có thể chứa đựng nhiều rủi ro, không phù hợp để thực hiện các kế hoạch quan trọng.
Việc thấu hiểu cách địa lợi vận hành trong hệ thống quẻ giúp đưa ra những lựa chọn chính xác về không gian, từ việc tìm kiếm văn phòng, lựa chọn nơi cư trú cho đến hướng đi tìm người hay tài sản thất lạc. Sự kết hợp hài hòa giữa vị trí thực tế và cấu trúc năng lượng của quẻ dịch mang lại cái nhìn thực tế, giúp tối ưu hóa hiệu quả hoạt động dựa trên sự tương thích với môi trường xung quanh.