Khởi quẻ Dịch là quá trình thu thập thông tin từ hệ thống tượng số và ngoại cảnh để dự báo xu hướng vận động của sự việc. Tuy nhiên, hiệu quả của phương pháp này phụ thuộc rất lớn vào trạng thái của người hỏi, người luận giải và điều kiện môi trường xung quanh. Có những thời điểm và hoàn cảnh khiến thông tin nhận được bị sai lệch, dẫn đến việc phân tích không còn giữ được độ khách quan và chính xác.
Người hỏi khởi quẻ với tâm thế thử thách hoặc đùa cợt
Hệ thống Kinh Dịch hoạt động dựa trên sự tương tác thông tin chân thực giữa người đặt câu hỏi và hệ thống quẻ tượng. Khi một người khởi quẻ chỉ để thử nghiệm, đố mẹo hoặc hỏi đi hỏi lại một vấn đề đã biết rõ, mối liên kết thông tin này sẽ bị đứt gãy. Việc cố tình đặt câu hỏi khi kết quả thực tế đã phơi bày, tương tự như việc xem xét một quẻ lập sau khi biết kết quả, sẽ không mang lại giá trị dự báo thực tế vì thông tin phản hồi từ hệ thống lúc này chỉ phản ánh sự nghi ngờ hoặc trạng thái thiếu nghiêm túc của người hỏi.
Tâm lý người luận quẻ hoặc người hỏi đang bất ổn cực độ
Sự tập trung và trạng thái cân bằng của tâm trí là điều kiện cần thiết để ghi nhận đúng các thông số thời gian và không gian xung quanh. Khi người hỏi hoặc người luận quẻ đang ở trong trạng thái giận dữ, hoảng loạn hoặc quá lo âu, khả năng quan sát ngoại cảnh và tính toán số lý rất dễ xảy ra sai sót. Đối với phương pháp ứng dụng quẻ Kinh Dịch Mai Hoa, người luận cần sự tĩnh lặng để bắt được các động thái tinh tế từ môi trường. Một tâm trí đầy tạp niệm hay định kiến chủ quan sẽ tự bóp méo ý nghĩa của các quẻ tượng, khiến việc luận giải mất đi tính khách quan vốn có.
Mục đích hỏi mơ hồ hoặc không có sự việc cụ thể
Quẻ Dịch phản ánh một lát cắt cụ thể của sự vật tại một thời điểm nhất định. Nếu người hỏi đưa ra câu hỏi quá chung chung, không xác định rõ đối tượng hoặc không có mục tiêu rõ ràng, quẻ thu được sẽ rất khó để định vị thông tin luận giải. Trường hợp hỏi thay cho người khác về một việc mà bản thân người hỏi không nắm rõ chi tiết hay không có mối liên hệ mật thiết cũng dễ dẫn đến sai lệch. Dù trong một số tình huống người hỏi không hiện diện vẫn có thể tiến hành lập quẻ, nhưng điều đó đòi hỏi sự tập trung thông tin rất cao và mục đích hỏi phải cực kỳ rõ ràng, chứ không thể hỏi vu vơ hay thiếu căn cứ thực tế.
Không gian xung quanh quá hỗn loạn gây nhiễu ngoại ứng
Môi trường vật lý xung quanh đóng vai trò quan trọng trong việc ghi nhận các tín hiệu để lập quẻ, đặc biệt là khi áp dụng phương pháp luận theo ngoại cảnh. Ở những nơi có quá nhiều tiếng ồn lớn, sự xáo trộn liên tục hoặc nhiều yếu tố gây phân tâm mạnh, người luận quẻ rất khó nhận diện được đâu là tín hiệu thực sự liên quan đến sự việc. Việc khởi quẻ trong một không gian như vậy dễ dẫn đến việc thu thập nhầm các thông tin nhiễu, làm cho việc lập và phân tích quẻ không còn phản ánh đúng bản chất của vấn đề cần hỏi.
Việc khởi quẻ Dịch chỉ thực sự mang lại giá trị tham khảo hữu ích khi có sự đồng điệu giữa tâm trí người hỏi, sự tập trung của người dịch và sự ổn định của môi trường xung quanh. Nhận biết và tránh những thời điểm không phù hợp giúp hạn chế tối đa những sai lệch trong quá trình ghi nhận và luận giải thông tin.