Khi lập quẻ Mai Hoa Dịch Số, nếu phép tính cho ra số dư bằng không, quy ước là sử dụng số chia làm số dư để xác định quẻ hoặc hào động. Đây là một nguyên tắc quan trọng nhằm đảm bảo mỗi kết quả tính toán đều tương ứng với một quẻ Dịch hoặc hào động cụ thể, bởi lẽ không có quẻ hay hào nào được đánh số là “không”.
Cụ thể, quy tắc này được áp dụng như sau:
- Đối với việc xác định quẻ Thượng và quẻ Hạ: Các quẻ đơn trong Bát Quái được đánh số từ 1 đến 8 (Càn 1, Đoài 2, Ly 3, Chấn 4, Tốn 5, Khảm 6, Cấn 7, Khôn 8). Khi bạn lấy tổng số lượng sự vật, thời gian, hoặc các con số khác để chia cho 8 (để tìm quẻ Thượng hoặc quẻ Hạ), nếu kết quả phép chia có số dư là 0, thì bạn sẽ lấy số 8 làm số dư. Số 8 này tương ứng với quẻ Khôn, là quẻ cuối cùng trong thứ tự Bát Quái. Ví dụ, nếu tổng số lượng là 24, khi chia cho 8 sẽ ra 3 dư 0. Lúc này, ta không dùng số 0 mà dùng số 8, xác định là quẻ Khôn.
- Đối với việc xác định Hào Động: Để tìm hào động trong một quẻ Dịch (một quẻ kép gồm 6 hào), bạn sẽ lấy tổng số đã tính toán (thường là tổng của quẻ Thượng và quẻ Hạ) chia cho 6. Nếu kết quả phép chia có số dư là 0, thì bạn sẽ lấy số 6 làm số dư. Số 6 này tương ứng với hào thứ sáu (thượng hào) của quẻ, là hào trên cùng. Ví dụ, nếu tổng số lượng là 18, khi chia cho 6 sẽ ra 3 dư 0. Lúc này, ta dùng số 6, xác định hào động nằm ở hào thứ sáu.
Nguyên tắc xử lý số dư bằng không này giúp loại bỏ sự mơ hồ trong quá trình gieo quẻ Mai Hoa, đảm bảo mọi phép tính đều dẫn đến một kết quả luận giải rõ ràng và nhất quán theo hệ thống Dịch học cổ truyền. Việc áp dụng đúng quy tắc này là nền tảng để có thể giải mã chính xác các thông điệp mà quẻ Dịch muốn truyền tải.