Trong dự đoán bằng phương pháp Lục Hào, Nhật Thần, tức là Địa chi của ngày gieo quẻ, đóng vai trò là cán cân quyền lực tối cao, có khả năng quyết định sự thành bại cuối cùng của mọi sự việc được hỏi. Nhật Thần tác động trực tiếp đến độ mạnh yếu, trạng thái hoạt động và khả năng ứng nghiệm của tất cả các hào trong quẻ, bất kể các hào đó đang nhận được sự tác động từ Nguyệt Kiến hay không.
Toàn bộ cấu trúc của một quẻ dịch khi luận quẻ Lục Hào đều phải chịu sự chi phối trực tiếp từ ngày gieo quẻ. Nhật Thần được ví như người thực thi pháp luật tại thời điểm hiện tại, có quyền lực sinh, khắc, chế, hóa đối với từng hào. Một hào dù ở trạng thái hưu tù, tức là bị suy yếu do ảnh hưởng từ tháng gieo quẻ, nhưng nếu được Nhật Thần sinh trợ hoặc tỷ hòa, nghĩa là cùng hành ngũ hành, hào đó vẫn có đủ sức mạnh để hoạt động, không bị coi là vô dụng. Ngược lại, một hào dù cực vượng trong tháng nhưng bị Nhật Thần hình, khắc hoặc xung phá thì vẫn rơi vào thế khó khăn, mưu sự dễ gặp trở ngại ngay trong ngày hoặc thời gian ngắn sắp tới.
Việc xem xét mối tương quan giữa Nhật Thần với các trạng thái của hào, đặc biệt là hiện tượng xung và hợp, giúp làm sáng tỏ cơ chế vận hành này. Khi Nhật Thần xung với một hào tĩnh đang vượng, hào đó sẽ nhận được năng lượng kích hoạt để trở thành ám động, nghĩa là hoạt động ngầm, có khả năng tác động đến các hào khác như một hào động thực sự. Tuy nhiên, nếu Nhật Thần xung với một hào tĩnh đang suy yếu, hào đó lập tức rơi vào trạng thái nhật phá, tức là bị ngày bẻ gãy, hoàn toàn mất đi năng lực hành động. Đối với hào động, nếu bị Nhật Thần xung thì gọi là xung tán, khiến cho năng lượng của hào bị phân tán, không thể sinh khắc hay biến hóa hiệu quả.
Sự kết hợp giữa Nhật Thần và các hào cũng mang lại những biến chuyển quan trọng trong kết quả dự đoán. Nhật hợp có thể trói buộc một hào động, khiến hào đó tạm thời không thể phát huy tác dụng sinh khắc cho đến ngày bị xung khai, tức là ngày giải phóng xung. Trạng thái này thường biểu thị sự trì hoãn, vướng mắc hoặc các mối quan hệ ràng buộc chưa thể dứt điểm ngay. Ngược lại, nếu Dụng Thần, tức là hào đại diện cho đối tượng cần xem, bị tổn hại nghiêm trọng bởi các hào khác trong quẻ nhưng được Nhật Thần sinh phò, sự việc tưởng chừng bế tắc vẫn có thể tìm thấy cơ hội xoay chuyển vào phút chót nhờ có sự trợ giúp kịp thời từ bên ngoài.
Như vậy, việc thấu hiểu cách thức Nhật Thần can thiệp vào các hào là chìa khóa để xác định chính xác thời gian ứng nghiệm và mức độ thành bại của sự việc. Sự tương tác linh hoạt giữa ngày gieo quẻ và các hào tĩnh, hào động sẽ phản ánh chân thực diễn biến thực tế. Việc kết hợp chặt chẽ yếu tố này cùng các dữ kiện khác trong quẻ giúp đưa ra những dự đoán khách quan và chuẩn xác.